آموزش و فرهنگسازی
یادداشتهای آموزشی
مطالب آموزشی مؤسسه دربارهٔ مراقبت خانوادگی، دلبستگی و فرایند واگذاری — برگرفته از کانال رسمی مؤسسه و مرتبشده برای مطالعهٔ آرام.
۱۰ یادداشت — دلبستگی و جدایی · فرایند قانونی · روانشناسی کودک · مراقبت خانوادگی · فرهنگسازی
چرا این بخش
پیش از تصمیم، مسیر را بفهمیم
بیشتر پرسشهای خانوادهها دربارهٔ یک چیز است: آیا این مسیر برای کودک و برای ما درست است؟ این یادداشتها همان پرسشها را با زبان ساده پاسخ میدهند.
منبع مطالب
این یادداشتها از کانال رسمی مؤسسه آمدهاند و متنشان بازنویسی نشده است؛ پیوند هر مورد در پایین همان یادداشت هست. این مطالب راهنمای عمومیاند و جای دستورالعمل رسمی مراجع مسئول را نمیگیرند. برخی یادداشتها به پژوهشهای علمی اشاره میکنند؛ ارجاع کتابشناختی کامل آنها در متن پست نیامده و در صورت نیاز از مؤسسه گرفته میشود.
دلبستگی و جدایی آیا وابستگی و جدایی، به کودک آسیب میزند؟
#سوالات_متداول ❓ اینکه کودک به ما وابسته بشه و بعد جدا بشه، آسیب بیشتری نمیبینه؟ 👴 آسیب اصلی از نبودِ محبت است، نه از تجربهاش. وقتی کودک مزهی آغوش امن را بچشد، میفهمد دنیا میتواند جای امنی باشد. این باور، میشود زرهی که تا آخر عمر همراهش خواهد بود.
🌱 ظاهر ماجرا این است که او روزی از خانهٔ تو میرود، اما در واقع دارد مسیری را ادامه میدهد که با تو شروع کرده؛ مسیری که زخمهایش کمکم درمان شده و حالا یا به آغوش خانوادهٔ خودش برمیگردد، یا به خانهای که همیشه قرار است مال او باشد. از عشق و محبت جدا نمیشود، فقط مسیرش عوض میشود.
🔸 چه بسا اگر تو نبودی، آن زخمها هر روز عمیقتر میشدند و شاید دیگر جبرانپذیر نبودند. 💬 «محبت، حتی اگر کوتاه باشد، زخم را سبکتر میکند.» 📍 خانواده میزبان در این مسیر: 👈 پلی است برای چشیدن طعم واقعی محبت. 👈 پلی که به کودک میآموزد دلبستگی میتواند سالم و بیخطر باشد.
👈 پلی که او را از تنهایی، به دستهای مهربان مقصدش میرساند. کانال پدربزرگ خوانده
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 528) · ۱۸ شهریور ۱۴۰۴ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
فرایند قانونی چرا کودک از ابتدا به خانوادهٔ دائمی سپرده نمیشود؟
#سوالات_متداول ❓ چرا کودک را همان اول کامل و دائمی به خانواده نمیدهید؟ 👴 بیشتر کودکانی که به خانوادهٔ میزبان سپرده میشوند، از نظر قانونی هنوز آمادهٔ فرزندخواندگی نیستند. 🌱 گاهی هنوز بررسی میشود که آیا میتوانند به پدر، مادر یا بستگان خود برگردند یا نه. گاهی هم قرار است پروندهشان برای فرزندخواندگی آماده شود.
🔸 این روند چند ماهی زمان میبرد و در این مدت، کودک نباید در مرکز تنها بماند. اینجاست که خانوادهٔ میزبان وارد میشود؛ مثل آغوش گرمی که جای خالی نداشتههای کودک را پر میکند تا روزی که مسیر آیندهاش مشخص شود. 💬 «میزبان، خانهای موقت است تا دل کودک، بیپناه نماند.» 📍 یعنی خانواده میزبان:
👈 پلی برای گذر از مرکز به خانهای که تقدیرش مشخص میکند. 👈 پلی که در روزهای نامعلوم، پناه امن کودک میشود. 👈 پلی که تا رسیدن به مقصد، جای خالی محبت را پر میکند. کانال پدربزرگ خوانده
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 526) · ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
دلبستگی و جدایی دربارهٔ درد جدایی: پاسخ به یک نگرانی رایج
#پاسخ_مخاطب مطرح کردن این موضوع نشان از اهمیت قلبی شما به مساله و اوج دلسوزی به کودکی است که به هر دلیل فعلا از داشتن خانواده محروم مانده و به جای خود قابل ستودن است. امیدوارم با توضیح نکات مدنظر شما، این دلسوزی و اهمیت به نیاز اصلی کودک نزدیک و نزدیک تر شود. 🌿🌿🌿🌿🌿🌿
اگر موافقید اول ببینیم روانشناسان رشد کودک چه میگویند؟ کودکان تا سن ۳ سالگی در مرحلهای هستند که مغزشان هر روز میلیاردها اتصال عصبی جدید میسازد. وقتی کودکی طعم محبت میچشد، این اتصالات عصبی برای همیشه در مغزش ثبت میشود. حالا سؤال این است👈 آیا ۸ ماه عشق، بهتر است یا ۸ ماه بیتفاوتی؟
تحقیقات نشان میدهد کودکی که حتی برای مدت کوتاه عشق واقعی دریافت کند، الگوی امن دلبستگی در مغزش شکل میگیرد. این الگو مثل یک قالب طلایی است که تا آخر عمر با او همراه است. #پاسخ_مخاطب احساسات ارزشمندند ولی برای تصمیم گیری راجع کودک، به تنهایی کافی نیست.
فارغ از بررسیهای علمی و پژوهشی، گاهی تامل در واقعیتها میتواند تاثیر بسزایی داشته باشد. 🌿🌿🌿🌿🌿🌿 اصلا بیاین از زاویهای دیگه ای نگاه کنیم: 🐣 کودک هشتماهه در شیرخوارگاه: 🔸 هر روز با صدای گریه کودکان دیگر بیدار میشود😭 🔸 وقت غذا، ممکن است نوبتش دیرتر برسد🍼 🔸 شبها تنها در تختش میخوابد😴
🔸 کسی اسمش را با مهربانی صدا نمیزند🖤 🐥 همان کودک در خانواده میزبان: 🔸صبح با بوسه بیدار میشود😘 🔸اسمش را با عشق میشنود👼 🔸وقت نهار کسی هست که لقمه به دهانش بگذارد🥗 🔸شب با لالایی میخوابد🤱 حالا بگویید: کدام درد سختتر است؟ درد جدایی از کسی که دوستت داشته، یا درد هرگز دوست داشته نشدن؟ #پاسخ_مخاطب
قطعا پژوهشهایی در سایر کشورها در رابطه با این موضوع شده. بررسی نتایج این پژوهشها میتونه در تصمیمگیری توام با احساسات برای کودک موثر باشه 🌿🌿🌿🌿🌿🌿 واقعیت علمی که باید بدانیم: 📚 دکتر بروس پری پزشک و محقق فعال در زمینه سلامت روان کودکان و علوم اعصاب است، چکیده پژوهشهای ایشان نشان میدهد:
کودکان محروم از محبت، حتی اگر بعداً به خانوادهای برسند، سختتر یاد میگیرند که اعتماد کنند. چون مغزشان یاد گرفته “منتظر نباش، کسی نمیآید.” اما کودکی که حتی کوتاهمدت عشق چشیده، میداند عشق چیست. وقت جدایی درد میکشد، اما میداند که ارزش انتظار داشتن را دارد. بگذارید داستان واقعی تعریف کنم: 📖
صدرا، ۲ ساله، ۶ ماه پیش خانواده میزبان پیدا کرد. مادر میزبان نگران بود: “چطور دلم بیاید بدمش؟” ماه گذشته صدرا به خانه جدیدش رفت. مادر میزبانش گفت: “اولین کاری که کرد، به آغوش مادر جدیدش رفت. انگار میدانست چطور محبت دریافت کند.” مادر میزبان میگفت: “اگر صدرا این ۶ ماه را پیش ما نبود، آیا میدانست چطور محبت بپذیرد؟”
#پاسخ_مخاطب ضمنا افرادی که میگویند جدایی دردناک است، درست میگویند!!! اما اشتباهشان اینجاست که فکر میکنند درد جدایی، بدتر از درد هرگز دوست داشته نشدن است. غافل ازینکه درد اولی درمان دارد ولی دومی دردی است مزمن. 🌿🌿🌿🌿🌿🌿 نتیجه پژوهشها و علم میگوید 📝 کودکی که ۸ ماه عشق چشیده، الگوی “امنیت” در مغزش ثبت شده؛
وقت جدایی، بله درد میکشد، اما امید هم دارد. میداند که “انسانهای مهربان وجود دارند” راحتتر به خانواده جدید اعتماد میکند. بماند که اگر همین جدایی هم با برنامه و تحت نظارت متخصص انجام شود، درد و آسیب به حداقل ممکن میرسد
خلاصه اینکه: تجربه مهر، حتی کوتاه، امید و امنیتی به کودک میدهد که تا همیشه با او خواهد ماند؛ و اگر روند جدایی نیز علمی و تخصصی مدیریت شود، کودک نهتنها دچار ضربه جبرانناپذیر نمیشود بلکه قویتر و آمادهتر وارد مراحل بعدی زندگیاش خواهد شد.
زخمِ 🩹 ترکِ یک خانواده التیامپذیر است، اما زخمِ🩹🩹🩹هیچ وقت خانواده ندیدن، سختتر و عمیقتر و طولانیتر خواهد بود.
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 481، 482، 483، 484) · ۱۴ خرداد ۱۴۰۴ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
روانشناسی کودک کودک پیش از محبت، به حس امنیت نیاز دارد
کودکی که کمبود محبت دارد، صرف محبت کردن، جبران نمی شود و حتی بعضی محبتها را پس میزند. کودک قبل از محبت، احتیاج به حس امن دارد تا بداند این منبع محبت چقدر پایدار است.
در واقع احتیاج کودک صرفا به محبت تنها نیست. محبت تنها می تواند از مراقب، از پرستار، از مادریار، و... بدست آید ولی نیاز اصلی کودک به محبت از سمت کسی است که حس کند برای او امن و همیشگی است.
در ایجاد حس امنیت در #فرزندخوانده نباید عجله کرد و از طرفی هم نباید با محبتهای افراطی بدنبال ترمیم ارتباط عاطفی بود. باید با صبوری به کودک زمان داد تا به محبت اعتماد کند. مطلب ذیل مربوط به یکی از خانواده های فرزندپذیر و ناظر به همین موضوع است. 🌹🌹🌹
۱.۵ سالت بود که شدی گوشه ای از قلب ما، مایی که ۷سال منتظر بودیم تا خدا تو را دردانه ما کرد. مادر وقتی میخواهد کودکش را بخواباند اورا شیر میدهد یا کافی است در آغوشش بگیرد تا بخوابد. اما دردانه من موقع خواب پشتش را به من میکرد و ترجیح میداد تنها بخوابد.
بعضی شبها بغض میکردم و گاهی گریه، اما پدرت میگفت تو که نمیدانی این بچه چه شبهایی تنها بوده، شاید او لذت حس در آغوش تو خوابیدن را نمیداند و این مرا دلگرم تر میکرد تا صبور تر باشم. من میدانم که خیلی طول کشید تا وقتی خوابی و من میخواهم دستت را بگیرم، برنگردی و در آغوش من بخوابی.
این عکس مربوط به روزی است که اولین بار که دستم را گرفتی و جان دوباره ای در من دمیدی. حالا از آن روز، هفته ها گذشته، بزرگ شده ای و خانم، و وقتی به تو میگویم کوچولو، میگی نه من خانم شدم و ۳سالم شده😍 . . . کانال #پدربزرگ_خوانده در ایتا
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 71) · ۲۳ آذر ۱۴۰۲ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
مراقبت خانوادگی چرا بهترین مراکز نگهداری هم جای خانواده را نمیگیرند؟
📌 چرا بهترین موسسات نگهداری از کودکان، هیچ وقت نمیتواند جایگزین خانواده باشد؟ 📌 چرا حضور یک کودک بدسرپرست در محیط خانواده جایگزین، حتی بصورت #مهمان، بسیار ارزشمندتر از موسسات است؟ 📌 کودک در #خانواده_جایگزین چه چیزی بدست می آورد که در مراکز نگهداری نیست؟
📌 چه فرقی میکند شناخت و محبتی که کودک نیاز دارد از محیط موسسات دریافت شود یا خانواده؟ 📌 حتی اگر بپذیریم حضور موقت یک کودک در محیط خانواده جایگزین باز هم آسیب دارد، در مقایسه با آسیبی که زندگی موسسه ای برایش دارد، کدام حالت به نفع کودک است؟
لزوما نباید به پاسخ همه سوالها سریع رسید، فکر راجع اصل موضوع گاها ارزش مضاعفی دارد.🤔 سرکارخانم کاویانی که از مددکاران بسیار دغدغه مند در یکی از مراکز نگهداری کودکان با نیازهای ویژه هستند، مهمان ما بودند. سالها همکاری مستمر با ایشان منجر به واگذاری کودکان مختلفی، به آغوش خانواده ها شده است.🌹🌹🌹
در خلال صحبتها، به نکاتی اشاره کردند که با کسب اجازه از ایشان، منتشر میکنم. برای خود من قابل تامل بود. صحبتها لزوما پاسخ سوالهای بالا نیست ولی ارزش تامل جدی دارد. . . . . . #فرزندخوانده #خانواده_جایگزین #کودک_نیازمند_درمان #کودک_مهمان . . . . . کانال #پدربزرگ_خوانده در ایتا
شرحی بر فعالیتهای اجتماعی در حوزه کودکان نیازمند خانواده
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 59) · ۵ آذر ۱۴۰۲ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
روانشناسی کودک از آسیب تا امنیت: چرا ثبات، خودِ درمان است
از آسیب تا امنیت آسیب روانی یک کودک، زخمی است که بر جانش نشسته. مثل دردی که گاهی در کلامش میجوشد، گاهی در سکوتش پنهان میشود، و گاهی در کابوسهای شبانهاش فریاد میزند. درمان این زخم، نسخه فوری ندارد. نیاز به زمان دارد. نیاز به تکرار دارد. نیاز به چیزی دارد که شاید از همه داروها ضروریتر است: یک آغوشِ باثبات.
خانواده میزبان، آن آغوش امن است. نه یک مرکز درمانی موقت، که خانهای باثبات که کودک در آن، برای اولین بار بعد از مدتها، میتواند مطمئن باشد فردا هم کسی هست که صدایش را بشنود. این ثبات، خودِ درمان است. کانال پدربزرگخوانده
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 587) · ۲ دی ۱۴۰۴ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
مراقبت خانوادگی از سکوت شیرخوارگاه تا هیاهوی خانه
از سکوتِ شیرخوارگاه تا هیاهویِ شیرینِ خانه 💫 بهزیستی پناه است، اما خانواده «مقصد» است. طرح میزبان، کوتاه کردنِ فاصله بین «تنهاماندن» و «دوستداشتهشدن» است. پلی که کودک را از فضای اداری و قانون مند مرکز، به گرمایِ واقعیِ آغوشِ یک خانواده میرساند.
شاید در نگاه اول، طرح میزبان فقط یک حضورِ موقت باشد، اما برای کودکی که در فضای بهزیستی بزرگ میشود، این یعنی «تجربه زندگی».
طرح میزبان مثل یک پل است؛ پلی که واسطه میشود تا کودک، «محیط سرد و بیروح» را با «گرمایِ یک سفره خانوادگی»، «صدایِ خندههای شبانه» و «آرامشِ حضورِ بزرگترها» عوض کند. این پل، کودک را به مقصدِ اصلیاش میرساند: «خانواده».👨👩👧👦 میزبانِ لبخندهایِ یک کودک باشیم تا او طعم شیرینِ «متعلق بودن» را بچشد. 🕊️✨
بیایید پلی باشیم برای رسیدنِ کودکان به خانوادههای ابدیشان. 🤍🏡 #بهرویش _رویشی_نو🌱 #میزبانی #امید #زندگی_بهتر #خانواده #مسئولیت_اجتماعی کانال پدربزرگ خوانده
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 1159) · ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
مراقبت خانوادگی تفاوت دو کودک، فقط در یک چیز: حس امنیت
تفاوت این دو کودک فقط در یک چیزه: «حس امنیت و آغوش امن» 🌱 کودکی که در بستر محبت و توجه انفرادی رشد میکنه، با آرامش جهان اطرافش رو کشف میکنه و یاد میگیره؛ اما کودکی که از محبت سیراب نشده، اضطرابِ بیپناهی تمام توجه و تمرکزش رو میبلعه…
در شیرخوارگاهها هر چقدر هم مربیها دلسوز باشن، تقسیم توجه یک نفر بین چندین کودک، جای خالی «یک والد اختصاصی» رو پر نمیکنه. ✨ طرح میزبان دقیقاً معجزهای برای پر کردن همین خلأ است؛ تا هیچ بچهای در مهمترین سالهای رشدش، از گرمای یک خانواده و محبت بیقیدوشرط محروم نمونه.
با میزبان شدن، امنیت و آیندهی روشن رو به این فرشتهها هدیه بدیم… 🤍 #طرح_میزبان #فرزندپذیری #کودک_و_محبت #شیرخوارگاه کانال پدربزرگ خوانده
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 1407) · ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
فرهنگسازی خاطرهای که آیندهٔ یک کودک را میسازد
گاهی وقتها، تمامِ آیندهی یک انسان، در لایههای پنهانِ خاطراتِ امروزش ساخته میشود. ما نمیتوانیم گذشته را تغییر دهیم، اما قدرت این را داریم که در «امروزِ» این بچه، خاطرهای بسازیم که در آیندهاش، چون نوری در تاریکی، راهنمای مسیرش باشد.
دوست داریم وقتی به عقب نگاه میکند، اولین چیزی که در قلبش جوانه میزند، حسِ «امنیت» و «دوستداشته شدن» باشد. ما اینجا هستیم تا سازندهی آن خاطرهی روشن باشیم. 🌱🤍 #کودک_مهمان #خانواده_میزبان #خانواده_بهرویش #آینده_در_دستان_ماست #فرشته_های_زمینی کانال پدربزرگ خوانده
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 1401) · ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
فرهنگسازی چرا فرهنگسازی دربارهٔ نگهداری موقت لازم است
#روزنوشت تشکر از همراهان تا بحال در فرایند تحویل کودکان زیادی بودیم. کودکانی که به نحوی محروم از آغوش پرمهر و امن مادری باشند.
دغدغه شبانه روزی برای تمامی این کودکان داریم و با وجود همراهی خانواده های زیادی در این زمینه، باز هم نیازمند تغییر نگرش ها و فرهنگسازی بیشتر در زمینه نگهداری موقت از کودکانی که شرایط فرزندخواندگی ندارند هستیم. مقوله سرپرستی دائم از کودکان نیازمند درمان هم از مسائل همیشگی ما در این حوزه بوده است.
ممکن است فرد یا خانواده ای به هر دلیلی شرایط پذیرش کودکی را نداشته باشند، ولی قطعا با حمایت و همراهی می توانند زمینه اطلاع رسانی بیشتری را هموار کنند. واقعا در نهایت تلاش سعی کردم مطالب مفید فایده ای رو توی کانال بزارم که اگر واقعا خانواده ای متقاضی واقعی باشند، با مطالعه مطالب خیلی از ابهامات ذهنی که دارند برطرف بشه.
حالا اگر با اطلاع رسانی شما، زمینه ای برای خانواده دار شدن یک کودک ولو بصورت غیرمستقیم و حتی با چند واسطه فراهم بشه، قطعا در حال خوب اون کودک، شما هم شریک خواهید بود. تا جایی که میتونید کمک باشید و در زمینه معرفی بیشتر کانال همراه بچه های بیسرپرست باشین.
تصمیم گرفتم به پاس تشکر از کانال هایی که با دغدغه مندی فعالیت این گروه رو توضیح میدن و به چشم تبلیغ و درآمد نگاه نمیکنند، قدردانی کنم و معرفی کانال شون رو هم داشته باشم. هر چند این معرفی به معنی تایید محتوا و مطالبشون قطعا نیست. ۱.کانال فاصله تا خدا ۲. یاقوت، لباس کودک و نوجوان ۳. مشهَدِمانه معرفی امکانات شهر مشهد
۴. همیاری طلاب مشهد ۵. تحریر و خرازی ستاره ۶. خاطرات سمی متاهل ها به مرور تکمیل می شود... . . . . . #بهرویش #فرزندخوانده #کودک_مهمان #کودک_نیازمند_درمان . . . . کانال #پدربزرگ_خوانده در ایتا
منبع: کانال رسمی مؤسسه در ایتا — «پدربزرگ خوانده» (پست 315) · ۲۲ دی ۱۴۰۳ · مشاهدهٔ همین مطلب در کانال
پرسشی دارید که اینجا نبود؟
پرسش خود را از راه ارتباطی رسمی مؤسسه بفرستید؛ اگر پرتکرار باشد به همین بخش اضافه میشود.